أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

507

آثار الباقيه ( فارسى )

فصل هيجدهم در اعياد مجوس اقدمين و روزه‌هاى صابيان و عيدهاى ايشان گفتگو مىكند مجوس اقدمين آنهايى را گويند كه پيش از زردشت بوده‌اند و امروز نميتوان شخصى را از ايشان پيدا كرد كه به گفتهء زردشت معتقد نباشد و بنابر رأى ديگر مجوس اقدمين از همين قوم‌اند كه زردشت بوده و به رأى ديگر زردشت از قومى بوده كه مذهب مهر داشته‌اند و زردشتيان پاره‌اى از امور را در كيش خود ذكر مىكنند كه از مذهب مهر و قدماى حرانيه گرفته شده . در پيش گفتيم كه صابئين حقيقى آنهايى را گويند كه از اسيرانى كه بختنصر به بابل آورده بود در آنجا بازماندند و پس از آنكه ديرگاهى در بابل بماندند به همان ديار خو گرفتند و چون اصول صحيحى در دست نداشتند اين بود كه پاره‌اى از گفته‌هاى مجوس را كه در بابل شنيدند باور داشتند و كيش صابئين از مجوسيت و يهوديت آميخته است چنان كه همين قضيه براى اشخاصى كه از بابل بشام نقل شدند و به سامره معروفند پيش آمد . بيشتر صابئين در سواد عراق به‌طور تفرق زيست مىنمايند و صابئين حقيقى ايشانند و چون دين اين جماعت اساس صحيحى از وحى و الهام ندارد بدين سبب اختلافات بسيارى در مذهب صابئين ديده مىشود و اين گروه خود را به انوش بن شيث